Рәссам Римма Бассариева проекты бер генә темадан гыйбарәт түгел, ә төрле өлкәләргә багышланган: монда татар авылы, Париждан китаплар, француз мәгърифәтчелек чоры һәм кытай әкиятләре дә бар. Аның эшләрендә төлке — гади хайван түгел, ә үзе белән бергә килгән тотем, үз тавышы. «Төлке — мин үзем. Күпчелек төлкене хәйләкәр дип уйлый, әмма ул шул ук вакытта гадел дә», — ди Римма. Бу сүзләрдә экспозициянең асылы чагыла: мәдәниятләр чигендә үзеңне табу, туган телне һәм дөньяга карашны саклап калу турындагы тарих.
Күргәзмәнең үзәге — кулдан язылган «Бер төлкетарихлары» арт‑китабы. Анда өч әкият каллиграфия белән язылган һәм кулдан рәсемнәр белән бизәлгән. Әкиятләр татар һәм француз телләрендә: бу гади тәрҗемә түгел, ә ике мәдәни код арасындагы сөйләшү, интонацияне һәм образлылыкны ике телдә дә саклап калу омтылышы. Китап бер экземплярда, шуңа күрә уникаль хезмәтне күрә алу – зур мөмкинлек.
Янәшәдә генә «Тәрҗемә грамматикасы» параллель күргәзмәсе эшли: Казан, Чаллы һәм Уфадан ун заманча рәссам теле, орнамент һәм гаилә истәлекләренең охшашлык формасына әверелүен күрсәтте. Бергә алар зур, уйчан сөйләм булып яңгырый: без нәрсәне алга таба бирәбез һәм аны ничек яңа мәгънәләр белән үстерә алабыз.
Аеруча кыйммәтле булган нәрсә — проект кысаларында лекцияләр, остаханәләр һәм перформанслар белән «Яңа татар мәдәнияте лаборатория»се. Бу традицияне саклап каласы килү генә түгел, ә аңа үсү өчен урын бирү омтылышы.
Алия Әхмәтова
БЕЗНЕҢ МАКС КАНАЛЫНА ЯЗЫЛЫГЫЗ!
Фикер өстәү
Фикерегез